HISTORY : English : Vietnamese

GIÁO XỨ ST. JOHN THÁNH SỬ,
EAST MELBOURNE kỷ niệm 138 năm thành lập
(1866 – 2004)

Khi đi qua một trong các ngã tư bận rộn nhất tại thành phố Melbourne, không ai có thể không nhìn thấy ngôi Thánh Đường xây bằng gạch đỏ cao lớn tọa lạc tại ngã tư góc đường Hoddle và Victoria, East Melbourne. Từ ngôi Thánh đường tiếp nối về phía Nam tới đường Albert là bức tường cao với những Hội Trường và trường học hợp thành thủ phủ của Giáo Xứ St. John,. Mỗi ngày cả nửa triệu chiếc xe bận rộn nối đuôi nhau ngược xuôi tấp nập.

Mọi hiện hữu đều có một lịch sử. Giáo xứ St. John có một tiến trình thời gian bao gồm qua ba thế kỷ 19, 20 và 21 (1866-2004). Thật là khó để tôi có thể tìm kiếm đầy đủ các chi tiết để có thể viết về lịch sử của Giáo xứ. Khi viết những dòng chữ này, tôi vui sướng nghĩ rằng mình đang nắm giữ trong tay một đặc ân lớn; đó là có cơ hội sưu tầm từng mảnh nhỏ của thời gian quá khứ và hiện tại để giới thiệu đến mọi người.

Vào n ă m 1857, v ị trí hi ệ n t ạ i c ủa Thánh đường St. John (góc đường Hoddle và Victoria Parade) thuộc quyền sở hữu của Giáo Hội Anh Giáo (Giáo xứ Holy Trinity). Giáo Hội Anh Giáo đã có một nhà thờ và một hội trường cho Giáo xứ tại địa điểm này. Cơ sở được sử dụng vừa là nhà thờ vừa là trường học. Năm 1864, cơ sở này không còn được dùng làm nơi thờ phượng nữa khi Đức Cha Perry (Tổng Giám Mục Anh Giáo) khánh thành ngôi nhà thờ mới ở cuối đường George, gần Fitzroy Gardens. Tuy vậy, nhà thờ cũ vẫn được dùng làm trường học cho đến cuối thế kỷ 19. Cơ sở cũng còn được sử dụng làm phòng thể dục thể thao nữa. Tom Sheehy (một giáo dân công giáo) có ghi lại chuyện ‘đến đó để đấm đá’ vào các tối thứ sáu và phải trả 2 pence mới được vào cửa.

Năm 1921, cơ sở đang trong tình trạng hư hại nặng nề, đã được nhượng bán cho Giáo hội Công giáo Melbourne. Nhà thờ và các cơ sở vật chất khác được Tổng Giáo Phận Melbourne mua ngày 3/8/1921 với giá ₤3,151 (hay ₤23 một foot vuông). Trong tập Lưu Niệm 50 năm - 14/10/1979, trang 1, có ghi như sau: “Tôi tôi nhớ không lầm thì giá cả thoả thuận trong thời buổi khủng hoảng kinh tế lúc bấy giờ là ₤17,000”

Không phải mãi đến năm 1921 mới có giáo xứ St John: cùng trên khu đất đó, một tòa nhà khác được xây về phía nam của nhà thờ Holy Trinity. Đó chính là ngôi thánh đường St. John đầu tiên của Giáo Hội Công Giáo ở East Melbourne.

Tóm lược lịch sử của Giáo Xứ St John

Nhà thờ thứ nhất (từ1866 đến 1900)

Bên cạnh nhà thờ Anh Giáo Holy Trinity là một cơ sở nhỏ hơn xây theo kiểu Gothic. Đó chính là nhà thờ đầu tiên của giáo xứ Thánh Gioan Tông đồ. Nhà thờ được Đức Tổng Giám Mục Carr khánh thành năm 1866.

Xa thêm một chút về hướng nam, góc đường Hoddle và Albert là một tòa nhà khác nữa. Tòa nhà này được dùng làm trường học Công Giáo do các Nữ Tu dòng Bác Ái điều hành từ năm 1890. Đức Tổng Giám Mục Carr đã đặt viên đá lưu niệm ngày 5/5/1889 (xin coi thêm bài về Lịch Sử Trường St John)

Nhà thờ thứ hai (từ 1900 đến1929)

Đức Tổng Giám Mục Carr khánh thành ngày 21/4/1901. Đây là ngôi Thánh đường với một kiến trúc thật quyến rũ và uy nghiêm. Kiến trúc này có thể được coi là cách tân thời hóa cách kiến trúc Roma rất được ưa chuộng ở Âu Châu trong thời gian từ năm 1050 đến năm 1200. Chính Đức Tổng Giám Mục Carr đã tuyên bố rằng thánh đường này là tổng hợp của hai nền kiến trúc Ái-Nhĩ-Lan và Úc Châu. Mặt tiền của Thánh đường là một Thánh giá lớn kiểu Celtic được trạm trổ từ đá Stawell với huy hiệu của Thánh Gioan Tông đồ và Thánh Patrick. Chiều cao thánh giá là 11.3 mét, cân nặng 21 tấn. Trên thánh giá là một kiến trúc khác bằng gốm, tạc nổi chùm sao ‘Southern Cross’; nổi bật hơn cả là một vòng cung (kiểu lối vào nguyện đường của Vua Cormac ở Rock of Cashel tại Tipperary, xây dựng năm 1137) bên góc phải .

Nhà thờ thứ ba (từ 1929 đến nay)

Năm 1929, Đức Tổng Giám Mục Mannix đã đặt viên đá đầu tiên cho Thánh đường St. John ngay trên nền cũ của nhà thờ Anh Giáo Holy Trinity. Ngay sau khi khánh thành vào năm 1930, Thánh đường đã được dùng làm nơi thờ phượng chính của Giáo xứ cho đến nay.

Giáo xứ St John The Evangelist

(Thánh Gioan Tông Đồ)

Theo định nghĩa cuả Giáo Hội, Giáo Xứ là một tập hợp của những người có đức tin công giáo đang sống trong một khu vực. Giáo xứ được thiết lập vĩnh viễn do Giám Mục Giáo phận và được một mục tử chăm sóc. Công đồng Tridentinô đã chỉ thị rằng giáo xứ được hình thành với một biên giới rõ ràng và vị mục tử, hay linh mục chánh xứ giữ quyền mục vụ với những ai cư ngụ trong phạm vi đó.

Biên giới Giáo xứ St John, East Melbourne bao gồm từ đường Langridge ở phiá Bắc, đường Smith và Clarendon ở phiá Tây, đường Wellington chạy dài xuống đường Brunton phía Nam, ngược dọc theo đường Hoddle, ngang theo đường Highet St ở phiá Đông bọc theo đường Church hướng về phía Bắc.

Như vậy, từ năm 1867 đã có một cộng đoàn tên là St. John. Cộng đoàn St. John này được coi là một “họ lẻ” của Nhà thờ Chánh tòa và do các linh mục từ Nhà Thờ Chánh toà phụ trách coi sóc. Đến năm 1963, Giáo xứ Thánh Gioan Tông Đồ (St John The Evangelist) được chính thức thành lập là một giáo xứ riêng biệt.

Qua Sổ Rửa tội trong văn khố của Giáo xứ, chúng ta thấy những ghi chú rửa tội từ năm 1919 (theo Giáo luật thì một cơ sở giáo hội được coi là độc lập khi được chấp nhận có Sổ ghi Rửa tội riêng). Cũng kể từ thời gian đó, theo Giáo luật, các linh mục nhận bổ nhiệm coi sóc giáo xứ St John được gọi là Quản Nhiệm Giáo xứ. Trong số này có những linh mục được mọi nguời biết đến như cha Brosnan (Quản Nhiệm St John từ 1949-1956.

Văn khố lưu trữ các văn kiện lịch sử của Giáo Phận Melbourne thấy có tên của các cha Pietzch (qua đời 24/3/1988); cha James Kierce và cha Peksa (Tuyên úy cho người Tiệp Khắc và Lithuanian). Nhà xứ của Giáo xứ St John lúc bấy giờ tọa lạc tại địa chỉ số 88 Albert St, East Melbourne.

Quản Nhiệm của Giáo xứ năm 1962, là cha Lanigan (đã qua đời), và của năm 1964, là cha McCarter.

Năm 1963, nhà xứ St. John dời về địa điểm mới: 576 Victoria Parade, East Melbourne, đây là tòa nhà lớn tọa lạc ngay phía bên phải của Thánh đường hiện nay.

Theo những điều khoản mới của Bộ Giáo Luật hiện hành (được ban hành năm 1983) Giáo Phận đã thiết lập một Nhóm quản trị mục vụ. Nhóm gồm ba giáo xứ (St John’s East Melbourne; St Joseph’s Collingwood và All Saints’, Fitzroy). Cha Brian Cosgriff được chỉ định là cha chánh xứ của nhóm. Tại giáo xứ St John, cha Kevin Smith là Quản Nhiệm tiên khởi, kế vị là Cha Bernie Mackin, sau đó là cha Barry Robinson. Tổ chức theo Nhóm quản trị mục vụ không đưa đến kết quả như ý muốn,do đó, tháng 8 năm 1992, Giáo xứ St. John the Evangelist lại được tái thiết lập thành một giáo xứ riêng biệt và cha Joseph Bùi Đức Tiến đã được bổ nhiệm làm cha chánh xứ từ ngày 15-8-1992.

Có một điểm lịch sử có lẽ cũng nên nhắc nhớ tại đây: đó là Linh mục Joseph Bùi Đức Tiến là người Việt Nam tỵ nạn đầu tiên được truyền chức linh mục tại Tổng Giáo Phận Melbourne (hay tại Úc Châu). Cha cũng là Linh mục Việt Nam đầu tiên nhận bổ nhiệm làm cha chánh xứ tại Úc. Tính cho đến hôm nay, theo như thư bổ nhiệm đang có, cha cũng là linh mục coi sóc giáo xứ St. John với một thời gian lâu nhất (1992-2010).

Vài nét ‎ lị ch sử về giáo xứ St John:

Linh mục Tiến sĩ Greenan (1922-1936):
Cha Greenan cư ngụ tại nhà thờ chánh tòa St Patrick nhưng phụ trách St. John từ năm 1922. Cha chính là người đứng ra mua lại bất động sản St. John’s trong thời khủng hoảng kinh tế với giá ₤ 3,151.00. Cha cũng là người đã có công xây cất Thánh đường St. John’s hiện tại (với phí tổn là ₤17,000.00). Thánh đường này là ngôi nhà thờ thứ ba của giáo xứ. Tính đến năm 1936, hầu hết chi phí xây cất đã được trả hết. Những vị thừa kế cha không còn phải lo lắng về nợ nần nữa.

Linh mục Cassidy (1936-1950):
Cha Cassidy trở nên nổi tiếng vì đã xây dựng St John thành một Giáo xứ với một trường học tốt đẹp nhất của Tổng Giáo Phận trong thời gian dài suốt những thập niên 1950, 1960 và 1970. Cha đã thiết lập một trường mẫu giáo. Trường đã được ca tụng là “có những dụng cụ tốt nhất trong tiểu bang, vượt trước thời gian đến 30 năm. Các chính trị gia đã mời những du khách ngoại quốc đến đây để chứng kiến. Những bữa ăn trưa nóng sốt cha cung cấp cho trẻ em nghèo, khi cha mẹ chúng đang gặp khó khăn kinh tế thể hiện lòng bác ái bao la của một linh mục công giáo”

Đến năm 1937, trường học đã có nhiều cơ sở được xây dựng thêm: như phần cánh phía Đông; phòng họp của các cô giáo thầy giáo ở tầng trệt, phòng học 13 và phòng học 14; phòng làm nhà kho và phòng lưu trữ các dụng cụ Toán học (ở trên lầu) cũng như phần bao-lơn phía cánh Tây.

Trong thập niên 40, cha đã coi sóc việc xây dựng bức tường bao chung quanh trường học cao hai thước; đổ xi-măng toàn sân trường. Năm 1946, cha đã cho gắn những bình chứa nước nóng và đặt hệ thống sưởi (vẫn còn sử dụng đến nay.).

Cư ngụ tại nhà thờ chính tòa, cha thường đi bộ hay dùng xe đạp để đến St John làm việc.

Bức tường chung quanh nhà trường; trường mẫu giáo vượt thời gian 30 năm; sơn lại nhà thờ; đổ xi măng sân trường, đó là những công trình cha đã thực hiện trước khi di chuyển đến coi sóc một Giáo xứ khác vùng Williamstown trong 25 năm, rồi trở về Ái-Nhĩ-Lan.

Linh Mục Scarborough (1946-1959):
Cha Scarborough là một người hoàn toàn khác biệt với người tiền nhiệm. Cha không phát triển thêm về cơ sở, nhưng kiên trì tiếp tục coi sóc những công trình hoàn tất đã có. Cha có óc khôi hài và đóng một vai trò quan trọng trong hoạt động trong các tổ chức có liên hệ với giới trẻ.

Linh Mục James Kierce (1958-1965):
Cha Kierce là người đã xây đụng ngôi nhà xứ rộng thênh thang hiện nay vào năm 1963.

Linh Mục Kevin Smith (1975-1987):
Cha Joseph Bùi Đức Tiến đã hiện diện tại Thánh lễ an táng cha ở Williamstown. Người ta để một cái “bóp da” trống trơn trên quan tài của cha. Có huyền thoại về cái bóp này, theo đó cha thường cho tiền bất cứ ai đến xin tiền. Cha cho rằng cho chín người dối gian để không bỏ quên một người túng thiếu thực sự. Nhiều người mang nợ cha qua việc bác ái này..

Danh sách các linh mục đã coi sóc giáo xứ St. John trong quá khứ (trong danh sách này vai trò của các cha không rõ ràng là cha chánh xứ hay là cha phó xứ hay la quản nhiệm)

Thế Chiến thứ hai đã tạo nên nhiều nhóm sắc tộc đến từ Âu Châu. Cộng đồng Lithuanian đã có thánh lễ và các nghi thức tế lễ ở nhà thờ St John với tuyên úy riêng cuả họ trong khoảng thời gian từ năm 1949 đến năm 1993.

Trong hạ bán thập niên 1970, cộng đồng Việt Nam bắt đầu đến và di chuyển vào những chung cư ở North Richmond. Họ đi tham dự các nghi thức tôn giáo tại các nhà thờ trong vùng như St Joseph, Collingwood; St James và St Ignatius, North Richmond và St John, East Melbourne v.v ...

Tháng 8 năm 1992, giáo xứ được tái thiết lập và cha Bùi Đức Tiến được bổ nhiệm làm chánh xứ cho đến ngày nay.

Giáo Xứ St John từ năm 1992 đến nay:

1993
Tân trang lại nhà xứ.
Từ năm 1988, nhà xứ chính đã cho Văn Phòng Xã Hội Gia Đình Công Giáo (nay gọi là Centacare for Adoption) mướn. Hội trường đánh billard cũ đã được sưả chưã để làm văn phòng giáo xứ. Năm 1993, nhu cầu trở nên rộng lớn hơn vì cần có ba văn phòng cho Cha Chánh Xứ, Cha Phụ Tá và những người phụ giúp trong văn phòng giáo xứ. Ngoài ra lại cần một khu vực rộng rãi để họp Hội Đồng Giáo Xứ cũng như các đoàn thể khác.

1995
Bắt lại hệ thống dây điện:
Lúc đó có hai đường dây điện ở nhà thờ do đó phải dùng hai cầu chì riêng biệt. Năm 1995, cha Tiến đã quyết định chuyển cả hai hệ thống này thành một và đặt trong phòng áo. Những công tắc được đánh dấu để cho những người coi sóc nhà thờ có thể xử dụng dễ dàng.

1996
Cân bằng khu vực chung quanh bức tường cao hai thước dọc theo đường Hoddle.
Bức tường này được xây dựng nên từ năm 1940 và theo đà thời gian, những rễ cây đã ăn sâu vào nền móng làm nghiêng 17 độ. Hội Đồng thành phố điạ phương đã đến duyệt xét và yêu cầu sưả chưã. Do đó 4 thước tường đã phải sưả chưã và dựng cho thẳng đứng lại. Mười hai thước khối xi mang đã được đổ làm nền cho vững chắc hơn sau khi những rễ cây đã được xén tiả.

1998
Sưả chưã thánh giá trên gác chuông
–Trong khoảng mấy tháng kể từ đầu năm, hai miếng đồng từ cây thánh giá bị thấy rời ra. Do đó một cần cẩu cao 40 thước đã được mướn và cây thánh giá đã được sưả chưã.

1999
Sơn lại nhà thờ.
Nhà thờ St John là 1 căn nhà thờ xinh đẹp khi đi ngang qua góc đưòng Hoddle và Victoria Pde và nhìn thấy bên ngoài, tuy nhiên khi vào bên trong, mầu sơn nguyên thủy đã bắt đầu mờ nhạt và bụi bặm. Hai nhà thầu đã được dọ giá cho biết phí tổn thật cao (từ $68,000 đến $72,000), do đó cha Tiến đã quyết định dùng nhân tài lực có sẵn trong giáo xứ. Trước hết, mầu sơn được chọn lựa để tạo nên một khung cảnh ấm áp và cầu nguyện nhưng cùng lúc vẫn bảo tồn sự hài hoà nghệ thuật và những yếu tố cổ kính đã có sẵn. Một bức tường đã được dùng để thử sơn ba lần trước khi chọn lựa mầu sơn cho nhà thờ.

Sau đó, một lịch trình sơn sưả bắt đầu, và một dàn chống cao 12 thước được mướn để từ ngày 5/10/1999, tám giáo dân cùng một số thợ sơn chuyên nghiệp đã khởi sự gia công. Mỗi cuối tuần, dàn chống này được di chuyển đến 1 góc cố định để đám cưới và các nghi thức tôn giáo vẫn có thể được cử hành như thường lệ. Sau sáu tuần vất vả, công việc đã hoàn tất mỹ mãn vào ngày 19/11/1999. Nhờ đó nhà thờ đã được sơn lại sau 40 năm.

1999
Chặng Đàng Thánh Giá
– Trong thời gian sơn sưả nhà thờ, Chặng Đàng Thánh Giá cũng được xem xét và quyết định cần sưả chưã. Những thợ sơn vẽ đã được mời đến hiến giá và làm việc này sau khi nhà thờ sơn sưả xong.

2000
Bàn Thánh mới
– Bàn Thánh luôn là trung tâm thờ phượng …. Đá mài cuả Ý-Đại-Lợi.

2002
Hệ thống đèn mới

2003
Thảm mới cho nhà thờ. Nền nhà đánh bóng mới cho Văn Phòng Giáo Xứ. Đồng thời đánh bóng lại sàn nhà cuả Hội Trường lớn, hoàn chỉnh lại thánh giá nơi gác chuông.

2004
Hệ thống âm thanh mới.

Reverend Father
Joseph Bui-Duc-Tien
Parish Priest (12 Years) 1992 – 2004
18/8/1979 – 18/8/2004 (25 years Priesthood)

TRƯỜNG BỔ TÚC TỐI THỨ SÁU

Trường bổ túc tối thứ sáu là một công tác đặc biệt cuả Hội Bác Ái Thánh Vinh Sơn (Society of St Vincent de Paul) đóng góp, thành công nhờ vào giáo xứ St John và sự quảng đại cuả cha Tiến.

Nhà trường được hình thành do sáng kiến cuả bà Margaret Gurry, một trong những giáo dân ở đây và bắt đầu hoạt động từ năm 1966 để giúp những con trẻ đến từ những quốc gia có nguồn gốc không nói tiếng Anh có thể vượt qua những trở ngại mỗi ngày khi đến trường đi học. Khởi đầu, có khoảng nưả tá học sinh ngồi chung quanh một cái bàn mòn vẹt trong hội trường nhỏ. Ở đây bà Margaret và một số bạn cuả bà đã giúp đỡ dậy học cho các trẻ em.

Khi tin tức về trường bổ túc này được lan rộng thì số học sinh gia tăng. Ngày nay hơn 200 học sinh tham dự thường xuyên mỗi tối thứ sáu trong các học kỳ, do đó mọi chỗ trống trong những hội trường cuả giáo xứ đều được tận dụng.

Những học sinh đến đây từ nhiều cấp lớp khác nhau trải dài từ nhà trẻ đến VCE. Cùng lúc, lại có một nhóm nhỏ phụ nữ, mẹ cuả những học sinh theo học tại đây, tụ tập học Anh ngữ.

Những học sinh này đa số sống ở những chung cư cao tầng ở Richmond và đến Úc từ mọi nơi trên thế giới: East Timor, Phi Châu, Việt Nam và Trung Quốc. Do đó chương trình trợ giúp này được nhấn mạnh đến việc giúp đỡ những học sinh di dân mới đến, nhất là những ai đến từ những quốc gia đang có khủng hoảng.

Nhà trường tăng cường thêm thành phần trợ giúp hướng dẫn cá thể. Trong đó có một vài người lớn tận tụy hy sinh, nhưng các trợ giáo khác hầu hết cũng là học sinh, đến từ các trường như Xavier College, Mandeville Hall, Star of the Sea, Sacre Coeur, Genezzano, Melbourne và đại học Monash.

Ông Michael Gawenda, nay là biên Tập cuả báo The Age đã diễn tả nhà trường trong một bài báo ông viết mấy năm trước đây như ‘một nhà trường cuả hy vọng trong một thế giới đang thay đổi”. Và đó chính là trường bổ túc tối thứ sáu trong hội trường Giáo xứ St John, nơi “những quan hệ được hình thành. Những quan hệ đó có 1 ý nghiã bao trùm hơn cả những gì được dậy dỗ và học hành tại đây, bởi vì có những vết thương được chưã lành, những cơ hộ được tạo dựng nên và hy vọng được phát triển ngày càng tốt đẹp hơn”

A Few Notes / M ột vài ghi chú :

@ The telephone number for St. John’s Parish (S ố điện thoại cuả Giáo Xứ St John)

41 4949
417 4949
9417 4949

Bibliography

St. John the Evangelist Church 50 th Anniversary Oct. 14th 1979
Record of St. John’s Parish at Historical Commission of the Archdiocese of Melbourne
Mr. Thomas Brosnan; Mr. Bill Davies