Cẩm nang Giáo Luật Thực Dụng : Mục Lục

TẬP BA: NHIỆM VỤ GIÁO HUẤN CỦA GIÁO HỘI

86.- ĐỨC GIÁO HOÀNG VÀ QUYỀN VÔ NGỘ

"Đức Giáo Hoàng được hưởng quyền giáo huấn vô ngộ do chức vụ khi, với tư cách là mục tử và tôn sư tối cao của các tín hữu, để giúp họ vững đức tin, Ngài khẳng định cách chung quyết phải tuân theo một đạo lý thuộc về đức tin hay phong hóa.

"Giám Mục Đoàn cũng được hưởng quyền giáo huấn vô ngộ, hoặc khi Hội nhau lại trong Công đồng hoàn vũ, với tư cách là những người phán quyết và thầy dạy về đức tin hay phong hóa, họ thi hành quyền giáo huấn, tuyên bố cho toàn thể Giáo Hội cách chung quyết một đạo lý phải tuân theo về đức tin hay phong hóa; hoặc khi tản mát khắp nơi, nhưng vẫn hiệp nhất với nhau và với người kế vị Phêrô, họ dạy những điều về đức tin hay phong hóa và đồng ý về một điều gì phải tuân giữ.

Một đạo lý được hiểu là định tín vô ngộ khi được biểu thị rõ rệt như thế. ". (Can.749)

Giám Mục đoàn chỉ được hưởng quyền giáo huấn vô ngộ khi hiệp thông và hiệp nhất với Đức Giáo Hoàng trong Công đồng Chung hay dù tản mát tại các địa phương nhưng cùng hiệp nhất theo lời mời gọi của Đức Giáo Hoàng.

Không phải bất cứ một văn kiện nào trong lãnh vực giáo huấn của Giáo Hội cũng được coi là "vô ngộ", chỉ những đạo lý nào thuộc về đức tin hay phong hóa đã được minh định rõ ràng và chắc chắn là vô ngộ. Trong thực tế, việc xử dụng quyền giáo huấn vô ngộ của Giáo Hội rất hiếm khi xảy ra.

87.- NHIỆM VỤ GIÁO HUẤN CỦA CÁC GIÁM MỤC.

"Các Giám Mục có quyền rao giảng Lời Chúa khắp nơi, kể cả trong các nhà thờ và nhà nguyện của các dòng tu thuộc luật giáo hoàng, trừ khi Giám Mục địa phương, trong những trường hợp riêng, đã minh thị phản đối.". (Can.763)

"Đối với toàn thể Giáo Hội, nhiệm vụ loan báo Tin Mừng được ủy thác cách riêng cho Đức Giáo Hoàng và Giám Mục Đoàn.

Mỗi Giám Mục thi hành nhiệm vụ ấy trong Giáo Hội địa phương đã được ký thác cho ngài, ngài là người điều hành toàn thể tác vụ Lời Chúa trong Giáo Hội địa phương ấy. Tuy nhiên, đôi khi vài Giám Mục chung nhau hoàn tất nhiệm vụ ấy trong nhiều Giáo Hội khác nhau, chiếu theo luật.". (Can.756)

88.- NHIỆM VỤ GIÁO HUẤN CỦA GIÁO SĨ Và TU SĨ

"Các Linh mục, vì là cộng tác viên của các Giám Mục, có nhiệm vụ phải loan báo Tin Mừng của Chúa; nhất là các Cha sở và các Linh mục khác được ủy thác việc coi sóc các linh hồn, buộc thi hành bổn phận này đối với đoàn dân đã được giao phó cho mình. Các phó tế cũng có bổn phận phục vụ dân Chúa bằng tác vụ Lời Chúa, trong sự hiệp thông với Giám Mục và Linh mục đoàn.". (Can.757)

"Do việc tận hiến đặc biệt cho Thiên Chúa, các phần tử của các Hội dòng tận hiến làm chứng nhân cho Tin Mừng bằng cách thế riêng biệt. Do đó, họ nên được Giám Mục mời gọi cách thích đáng để trợ giúp việc loan báo Tin Mừng.". (Can.758)

89.- NHIỆM VỤ GIÁO HUẤN CỦA GIÁO DÂN.

"Do bí tích Rửa tội và Thêm sức, mọi giáo dân làm chứng loan báo Tin Mừng bằng lời nói và đời sống Kitô hữu gương mệu. Họ cũng có thể được mời gọi cộng tác với Giám Mục và Linh mục trong việc thi hành tác vụ Lời Chúa.". (Can.759)

90.- NHIỆM VỤ ĐÓN NHẬN GIÁO HUẤN.

"Mọi người có bổn phận phải tìm kiếm chân lý liên quan đến Thiên Chúa và Giáo Hội. Một khi đã biết được chân lý, họ có quyền lợi và bổn phận phải theo, phải gìn giữ và tuân hành luật Chúa.

Không ai được phép cưỡng bách người khác chấp nhận đức tin Công Giáo trái với lương tâm của họ.". (Can.748)

"Phải tin nhận với đức Tin Thần Linh và Công giáo hết tất cả những gì hàm Chúa trong Lời Chúa được ghi chép hay truyền tụng lại, nghĩa là trong kho tàng đức tin đã được ký thác cho Giáo Hội; và đồng thời được công bố là đã được Chúa mạc khải do quyền giáo huấn trang trọng, hay quyền giáo huấn thông thường và phổ cập của Giáo Hội được biểu lộ qua sự đồng thanh chấp nhận của các tín hữu dưới sự hướng dẫn của quyền giáo huấn. Bởi vậy, mọi người phải xa lánh những giáo thuyết nào trái ngược với những điều phải tin.". (Can.750)

"Khi Đức Giáo Hoàng và Giám Mục đoàn dùng quyền giáo huấn chính thức để tuyên bố một đạo lý về đức tin hay phong hóa, các tín hữu không buộc đón nhận với đức tin, nếu các Ngài không có ý công bố một cách chung quyết, tuy vậy, họ hãy suy phục về lý trí và ý chí theo tinh thần đạo giáo. Do đó, họ phải tránh những gì không phù hợp với đạo lý ấy.". (Can.752)

"Các Giám Mục hiệp thông với vị thủ lãnh và các thành viên của Giám Mục đoàn hoặc riêng rẽ hoặc họp nhau trong các Hội Đồng Giám Mục hay trong các Công đồng địa phương, tuy dù không được hưởng quyền giáo huấn vô ngộ, song các ngài vẫn là thầy dạy và tôn sư đích thực về đức tin đối với các tín hữu đã được giao phó cho các ngài coi sóc. Các tín hữu hãy lấy lòng tín cẩn vâng nghe giáo huấn chân chính của Giám Mục mình.". (Can.753)

"Mọi tín hữu có bổn phận tuân theo các hiến chế và sắc lệnh mà quyền bính hợp pháp của Giáo Hội, đặc biệt Đức Giáo Hoàng hay Giám Mục đoàn, ban hành với mục đích trình bày giáo lý hay bài trừ các tư tưởng sai lầm.". (Can.754)

- Gọi là lạc giáo là những người sau khi đã chịu phép rửa tội cố chấp phủ nhận, hay nghi ngờ một chân lý phải in nhận theo đức tin thần linh và Công Giáo;

- Gọi là bội giáo là những người sau khi đã rửa tội, chối bỏ toàn bộ đức tin Kitô giáo;

- Gọi là ly giáo là những người sau khi đã rửa tội, từ chối sự tùng phục Đức Giáo Hoàng hay từ chối sự hiệp thông với các phần tử của Giáo Hội đang thụ quyền Ngài. (xem c.751)

91.- VIỆC TRUYỀN GIÁO.

"Bởi vì toàn thể Giáo Hội có tính cách truyền giáo từ bản tính và việc truyền bá Phúc âm là nhiệm vụ nền tảng của Thiên Chúa, cho nên tất cả mọi tín hữu phải ý thức trách nhiệm ấy và phải chu toàn phần việc của mình trong công cuộc truyền giáo.". (Can.781)

"Đức Giáo Hoàng và Giám Mục đoàn có nhiệm vụ điều hành và phối hợp mọi chương trình và hoạt động liên hệ đến công việc truyền giáo hay hợp tác truyền giáo ở cấp tối cao.

Mỗi Giám Mục, vì mang trách nhiệm đối với Giáo Hội hoàn vũ và toàn thể các Giáo Hội địa phương, phải lưu tâm cách riêng đến việc truyền giáo, nhất là thức đẩy sáng kiến, khích lệ và nâng đỡ các chương trình truyền giáo trong Giáo Hội riêng của mình.". (Can.782)

"Các phần tử của Hội dòng tận hiến, xét vì sự tận hiến bao hàm việc hiến thân phục vụ Giáo Hội, nên họ có nghĩa vụ góp phần đặc biệt vào việc truyền giáo theo cách thức riêng của dòng mình.". (Can.783)

"Các thừa sai, tức là những người được nhà chức trách có thẩm quyền của Giáo Hội sai đi làm việc truyền giáo, có thể được tuyển chọn từ người bản xứ hay không, hoặc giáo sĩ triều, hoặc các phần tử thuộc Hội dòng tận hiến hay tu đoàn tông đồ, hoặc các giáo dân.". (Can.784)

"Trong việc thi hành việc truyền giáo, nên xử dụng các giáo lý viên, tức là các giáo dân được huấn luyện đầy đủ và nổi bật về đời sống Kitô giáo; dưới sự hướng dẫn của vị thừa sai, họ sẽ chuyên lo trình bày giáo lý Phúc Âm, điều hành các công việc phụng vụ và hoạt động bác ái.

Các giáo lý viên cần được huấn luyện trong các trường dành chuyên về giáo lý hay nếu không có trường, thì dưới sự hướng dẫn của các thừa sai.". (Can.785)

"Việc truyền giáo chính danh nhằm thiết lập Giáo Hội giữa các dân tộc và các sắc dân, nơi Giáo Hội chưa bén rễ. Mục tiêu ấy được thi hành cách chính yếu bằng việc Giáo Hội sai những người rao giảng Phúc Âm cho đến khi các tân Giáo Hội được thiết lập toàn vẹn, nghĩa là có đủ nhân lực riêng và phương tiện để tự mình đảm nhiệm, công việc truyền bá Phúc âm.". (Can.786)

"Các nhà thừa sai phải dùng chứng tá của đời sống và lời nói để tạo nên sự đối thoại chân thành với những người ngoài Kitô giáo, để mở ra những con đường dẫn họ tới việc nhìn nhận tin lành Phúc Âm, dựa theo cách thức thích ứng với tâm thức và văn hóa của họ.

Các nhà thừa sai phải để tâm dạy dỗ chân lý đức tin cho những người xét là đã sẵn sàng lãnh nhận Tin Mừng, ngõ hầu khi họ tự do yêu cầu, họ có thể lãnh Bí tích Rửa tội.". (Can.787)

Tại các xứ truyền giáo, các Giám Mục giáo phận có nghĩa vụ:

l. Cổ võ, điều khiển và phối hợp các chương trình, các công việc có liên hệ đến hoạt động truyền giáo.

2. Lo liệu ký kết những hợp đồng cần thiết với các Bề trên của các Hội dòng chuyên việc truyền giáo, ngõ hầu việc liên lạc với họ mang lại thiện ích cho miền truyền giáo.(xem c.790)

"Trong tất cả các giáo phận phải cổ võ tinh thần hợp tác truyền giáo bằng cách:

l. Cổ võ ơn gọi truyền giáo.

2. Đặc cử một Linh mục đề vận động hữu hiệu các chương trình truyền giáo, đặc biệt là các "Hội Giáo Hoàng Truyền Giáo".

3. Mỗi năm cử hành "Ngày Truyền giáo".

4. Mỗi năm chuyển về Tòa Thánh số tiền quyên giúp việc truyền giáo. ". (Can.791)

92.- RAO GIẢNG LỜI CHÚA.

"Xét vì dân Chúa được tụ họp do Lời Thiên Chúa hằng sống, Lời mà các tư tế có nghĩa vụ phải tuyên giảng, cho nên những thừa tác viên có chức Thánh hãy quí trọng nhiệm vụ rao giảng; thực vậy, việc công bố Tin Mừng của Chúa cho mọi người là một trong những bổn phận chính yếu của họ.". (Can.762)

"Cần phải dùng những phương thế sẵn có mà phổ biến đạo lý Kitô giáo, nhất là luôn luôn dành ưu tiên cho sự rao giảng và huấn giáo; kế đó là các buổi trình bày giáo lý trong các trường học, đại học, các buổi thuyết trình dưới mọi hình thức. Cũng phải phổ biến đạo lý bằng những tuyên ngôn công khai do quyền bính hợp pháp thực hiện mỗi khi có biến cố xảy đến, bằng sách báo và bằng những phương tiện truyền thông xã Hội khác.". (Can.761)

"Trong những hình thức giảng thuyết, nổi bật nhất là bài giảng giải thánh lễ vì là phần chính của phụng vụ và dành riêng cho Linh mục hay Phó tế. Trong bài giảng ấy, phải làm sao để suốt một năm phụng vụ có thể trình bày các mầu nhiệm đức tin và khuôn khổ với đời sống Kitô giáo dựa vào bản văn thánh kinh.

Trong mọi thánh lễ ngày Chúa nhật và ngày lễ buộc, khi có dân chúng họp lại, thì buộc phải giảng lễ, trừ khi có lý do quan trọng mới được bỏ qua.

Trong các thánh lễ trong tuần, nhất là trong mùa vọng và mùa chay, hoặc khi có lễ trọng hay tang chế, khuyến khích nên giảng lễ khi có số đông dân chúng tham dự.

Cha sở hay Linh mục quản đốc nhà thờ phải lo liệu để những qui luật trên được tuân giữ chu đáo.". (Can.767)

Giáo dân có thể được nhận giảng thuyết trong nhà thờ hay nhà nguyện, nếu nhu cầu đòi hỏi, trong những hoàn cảnh nhất định hoặc ích lợi xui khiến trong những trường hợp đặc biệt dựa theo các chỉ thị của Hội đồng Giám Mục. (xem c.766)

"Trong tác vụ Lời Chúa, phải trình bày mầu nhiệm Chúa Kitô cách trung thành và nguyên vẹn, dựa vào thánh kinh, thánh truyền, phụng vụ, giáo huấn và đời sống của Giáo Hội.". (Can.760)

"Những người giảng lời Chúa, trước hết hãy trình bày những điều cần phải tin và phải làm nhằm vinh danh Chúa và cứu rỗi nhân loại.

Cũng phải trình bày cho tín hữu giáo thuyết Hội Thánh dạy về nhân phẩm và tự do của con người, về sự duy nhất và sự vững bền cùng những trách vụ của gia đình, về những bổn phận của những người công dân sống trong xã Hội, và cả về việc điều hành những việc trần thế theo trật tự Chúa đã ấn định.". (Can.768)

"Giáo lý Kitô giáo phải được trình bày thích hợp với điều kiện của thính giả và nhu cầu của thời đại.". (Can.769)

93.- GIẢNG TUẦN CẤM PHÒNG, TĨNH TÂM.

"Vào những thời kỳ nhất định, dựa theo các chỉ thị của Giám Mục giáo phận, các Cha sở nên tổ chức giảng cấm phòng và tuần đại Phúc hay những hình thức khác tùy nhu cầu.". (Can.770)

94. RAO GIẢNG CHO DÂN NGOẠI.

"Các vị Chủ chăn, nhất là Giám Mục và Cha sở, phải lưu tâm đem lời Chúa đến cho cả những tín hữu mà vì điều kiện sinh sống không được hưởng đầy đủ hoặc thiếu hoàn toàn những săn sóc mục vụ thông thường chung cho mọi người.

Các ngài cũng phải lo liệu loan báo Tin Mừng cho những người vô tín ngưỡng ở khu vực của mình, bởi lẽ, việc coi sóc các linh hồn bao trùm cả những người đó lện các tín hữu.". (Can.771)

95.- DẠY GIÁO LÝ.

"Các Chủ chăn có nhiệm vụ riêng biệt và nặng nề phải lo dạy giáo lý cho dân Chúa ngõ hầu nhờ sự trau dồi giáo lý và kinh nghiệm đời sống Kitô giáo, đức tin của các tín hữu trở nên sống động, minh bạch và linh hoạt.". (Can.773)

"Dưới sự hướng dẫn của giáo quyền hợp pháp, mọi phần tử trong Giáo Hội phải có nghĩa vụ chăm lo việc giáo huấn, tùy theo phận sự của mỗi người.

Trước tiên, cha mẹ có bổn phận lấy lời nói và gương lành huấn luyện đức tin cho con cái và dạy chúng sống đời sống Kitô giáo. những người thay quyền cha mẹ và những người đỡ đầu cũng có bổn phận như vậy.". (Can.774)

"Do nhiệm vụ đòi buộc, Cha sở phải lo huấn luyện giáo lý cho người lớn, thanh niên và trẻ em. Vì mục đích ấy, Cha sở hãy mời gọi sự cộng tác của các giáo sĩ làm việc trong họ đạo, các phần tử của Hội dòng Tận hiến cũng như các tu đoàn tông đồ, tùy theo đường hướng riêng của các dòng tu, cũng như của giáo dân, nhất là các giáo lý viên. Tất cả những người này, nếu không bị cản trở hợp pháp, không nên từ chối tự nguyện giúp Cha sở trong công việc giáo huấn.

Cha sở còn phải cổ võ và thức đẩy cha mẹ chu toàn bổn phận dạy giáo lý trong gia đình, như đã nói trên.". (Can.776)

"Dựa trên các quy luật do Đức Giám Mục giáo phận ban bố, Cha sở phải lo cách riêng đến:

l. Dạy giáo lý tương xứng về việc cử hành các bí tích;

2. Chuẩn bị cho các trẻ em, sau thời gian học giáo lý đầy đủ, được xưng tội rước lễ lần đầu, cũng như chịu phép thêm sức một cách xứng đáng;

3. Trau dồi cho các trẻ em, sau khi đã rước lễ vỡ lòng, được có giáo lý căn bản dồi dào sâu rộng hơn;

4. Dạy giáo lý cho cả những người tàn tật về thể lý hay tinh thần, tùy theo hoàn cảnh của họ cho phép;

5. Dùng các hình thức và chương trình khác nhau để làm cho đức tin của giới trẻ và người lớn được kiện cường, chói sáng và triển nở.". (Can.777)

"Các Bề trên Dòng tu và các Tu đoàn Tông đồ, phải lo dạy giáo lý cách chuyên cần trong nhà thờ, trường học và các cơ sở khác đã được ủy thác cách nào đó cho mình.". (Can.778)

96.- GIÁO DỤC CÔNG GIÁO.

"Do một danh nghĩa đặc biệt, Giáo Hội có bổn phận và quyền lợi đảm nhiệm việc giáo dục; bởi vì chính Thiên Chúa đã ủy thác cho Giáo Hội sứ mệnh giúp đỡ loài người đạt tới đời sống sung mãn của Kitô giáo.

Các vị Chủ chăn phải làm hết những gì cần thiết để mọi tín hữu được hưởng nền giáo dục công giáo.". (Can.796)

"Cha mẹ và những người thay quyền cha mẹ, có bổn phận và quyền lợi giáo dục con cái. Cha mẹ Công Giáo còn có bổn phận và quyền lợi chọn lựa những phương thế và trường học nào thích hợp hơn cả, tùy theo hoàn cảnh mỗi nơi, để lo liệu việc giáo dục công giáo cho con cái.

Cha mẹ còn có quyền đòi hỏi nhà nước giúp đỡ những gì cần thiết để chu toàn việc giáo dục công giáo cho con cái.". (Can.794)

"Nền giáo dục đích thực phải bảo đảm việc huấn luyện toàn vẹn con người, hướng về mục đích tối hậu của con người, và cả về mục đích chung của xã Hội. Bởi đó, các trẻ em và thanh niên phải được giáo dục làm sao để có thể phát triển điều hòa về mọi tài năng sinh lý, luân lý và trí tuệ; đạt được một ý thức hoàn hảo về trách vụ và biết xử dụng tự do cách hợp lý; và được huấn luyện để tham gia tích cực vào đời sống xã Hội.". (Can.795)

97- TRƯỜNG HỌC CÔNG GIÁO.

"Trong các phương thế phát triển giáo dục, các tín hữu hết sức lưu tâm đến các trường học vì trường học giúp đỡ cha mẹ cách đặc biệt trong việc chu toàn trách nhiệm giáo dục.

Các phụ huynh phải cộng tác chặt chẽ với các giáo viên của nhà trường mà họ đã ký thác việc đào tạo con cái mình. Đối lại, khi thi hành chức vụ của mình, các giáo viên cũng phải cộng tác mật thiết với các phụ huynh, sẵn sàng nghe ý kiến của họ. Ngoài ra, nên thành lập và tán trợ các tổ chức hay các buổi họp phụ huynh. ". (Can.796)

"Cha mẹ phải được tự do chọn lựa trường học cho con cái. Do đó, các tín hữu phải tha thiết đòi hỏi nhà nước nhìn nhận quyền tự do này của cha mẹ và bảo vệ quyền ấy, kể cả bằng những giúp đỡ kinh tế, dựa trên đức công bằng phân phối. ". (Can.797)

"Cha mẹ phải cho con cái vào các trường có nền giáo dục công giáo. Nếu không thể được, thì ngoài chương trình học ra, cha mẹ phải lo cho con cái được giáo dục công giáo đầy đủ. ". (Can.798)

"Các tín hữu phải cố gắng để việc giáo dục tôn giáo và luân lý hợp theo lương tâm của cha mẹ, kể cả ở các trường học, cũng được lưu tâm đến trong những luật lệ nhà nước ban hành về việc đào tạo thanh thiếu niên.". (Can.799)

"Giáo Hội có quyền thiết lập và điều khiển các trường học thuộc mọi ngành, mọi loại và mọi cấp bậc.

Các tín hữu nên ủng hộ các trường công giáo, hết sức giúp đỡ để xây cất và nâng đỡ các trường học.". (Can.800)

"Các dòng tu có sứ mệnh chuyên môn về giáo dục, trong khi trung thành theo đuổi sứ mệnh riêng của mình, phải nỗ lực chu toàn việc giáo dục công giáo qua các trường của mình được thiết lập có sự đồng ý của Giám Mục giáo phận. ". (Can.801)

"Nếu không có các trường chuyên lo giáo dục theo tinh thần Kitô giáo thì Giám Mục giáo phận phải tìm cách thiết lập.

Đâu có thể được, Giám Mục giáo phận phải liệu thiết lập các trường chuyên nghiệp và kỹ thuật, và cả những trường khác đáp ứng nhu cầu riêng của địa phương. ". (Can.802)

98.- HỆ THỐNG TỔ CHỨC TRƯỜNG CÔNG GIÁO.

"Trường học được gọi là Công giáo khi được nhà chức trách có thẩm quyền trong Giáo Hội hay một công pháp nhân trong Giáo Hội điều khiển, hoặc được giáo quyền nhìn nhận như vậy qua một văn kiện.

Việc huấn luyện và giáo dục trong Trường Công giáo phải được căn cứ trên những nguyên tắc của giáo lý Công giáo. Các giáo viên phải trổi vượt về giáo lý chân chính và đời sống thanh liêm.

Không có trường học nào, mặc dù trong thực tế là Công giáo, có thể mang tên "Trường Công giáo" Nếu không có sự đồng ý của nhà chức trách có thẩm quyền trong Giáo Hội.". (Can.803)

"Việc huấn luyện và giáo dục về đạo Công giáo trong bất cứ trường học nào hoặc những phương tiện truyền thông xã Hội khác nhau, phải tùy thuộc vào quyền bính của Giáo Hội. Các Hội Đồng Giám Mục phải ban hành các qui luật chung về vấn đề này; các Giám Mục giáo phận phải lo hướng dẫn và kiểm soát việc thi hành.

Bản Quyền sở tại phải lưu tâm để các giáo viên dạy tôn giáo trong các trường, kể cả trường không Công giáo được trổi trang về đạo lý chân chính, về chứng tá đời sồng Kitô giáo và về khoa sư phạm.". (Can.804)

"Trong giáo phận của mình, Bản Quyền sở tại có quyền bổ nhiệm hay phê chuẩn các giáo viên dạy tôn giáo cũng như quyền triệu hồi hay yêu cầu triệu hồi, khi có một lý do tôn giáo hay phong hóa đòi hỏi.". (Can.805)

"Giám Mục Giáo phận có quyền trông nom và thanh tra các trường Công giáo nằm trong lãnh thổ của ngài, kể cả những trường được thiết lập hay điều khiển bởi các tu sĩ. Ngài cũng có quyền ra những qui luật về việc điều hành chung các trường Công giáo. Các trường do tu sĩ điều khiển phải tuân theo các qui luật ấy, tuy vẫn duy trì quyền tự trị về quản trị nội bộ của các trường.

Dưới sự trông nom của các Bản Quyền sở tại, các hiệu trưởng của các trường công giáo phải lo sao việc dạy học trong trường của họ có giá trị về phương diện khoa học ít là ngang với các trường tại địa phương. ". (Can.806)

99.- CÁC ĐẠI HỌC CÔNG GIÁO.

A.- THIẾT LẬP.

"Giáo Hội có quyền thiết lập và điều khiển các trường Đại Học với mục đích phát triển nhân bản và nâng cao văn hóa của con người, cũng như để chu toàn bổn phận giáo huấn của chính Giáo Hội.". (Can.807)

"Không có Đại Học nào, dù thực tế là công giáo, có quyền mang tên hay danh hiệu "Đại Học Công Giáo" khi chưa có sự đồng ý của nhà chức trách có thẩm quyền trong Giáo Hội.". (Can.808)

"Hội Đồng Giám Mục và Giám Mục giáo phận phải trù tính để ở đâu có thể được, nên thiết lập các viện cao học về các khoa học tôn giáo , trong đó, có dạy các môn Thần học và các môn khác liên hệ tới văn hóa Kitô giáo.". (Can.821)

"Các đại học phân khoa của Giáo Hội chỉ có thể được thiết lập bởi chính Tòa Thánh hay được sự phê chuẩn của Tòa Thánh. Việc điều hành tối cao cũng thuộc về quyền của Tòa Thánh.

Mỗi đại học phân khoa của Giáo Hội phải có quy chế và chương trình học được Tòa Thánh phê chuẩn.". (Can.816)

"Không đại học hay phân khoa nào, nếu không được Tòa thánh thiết lập hoặc phê chuẩn, có quyền cấp những bằng giá trị trong Giáo Hội.". (Can.817)

"Đâu có thể và xét là thích hợp, thì các Hội Đồng Giám Mục phải lo cho có các Đại học hay ít là các phân khoa, được phân phối thích đáng trong lãnh thổ, trong đó các môn học được nghiên cứu và giảng dạy hợp với giáo lý Công giáo, tuy vẫn tôn trọng sự tự trị về phương diện khoa học.". (Can.809)

"Tùy theo ích lợi của giáo phận, của Dòng tu và nhất là của chính Giáo Hội hoàn vũ đòi hỏi, các Giám Mục giáo phận hoặc các Bề trên có thẩm quyền của các Dòng phải gửi các thanh niên, các giáo sĩ và các tu sĩ có tư cách, đức hạnh và tài năng đến các đại học hay các phân khoa của Giáo Hội.". (Can.819)

B.- ĐIỀU HÀNH.

"Chiếu theo nội qui, bổn phận của nhà chức trách có thẩm quyền là phải lo liệu để trong các Đại học Công giáo, các giáo sư bổ nhiệm phải là những người, ngoài kiến thức chuyên môn và khả năng sư phạm còn phải có giáo lý nguyên tuyền và đời sống thanh liêm nữa. Các giáo sư thiếu những điều kiện ấy phải loại trừ, chiếu theo thủ tục dự liệu trong nội qui.

Các Hội Đồng Giám Mục và các Giám Mục giáo phận liên hệ, có bổn phận và quyền lợi theo dõi để mọi nguyên tắc của giáo lý Công giáo được tuân thủ nghiêm chỉnh trong các Đại học ấy.". (Can.810)

"Các Viện trưởng và các giáo sư của các đại học và phân khoa của Giáo Hội phải lo lắng để các phân khoa khác nhau trong đại học có những sinh hoạt hỗ trợ nhau theo như đối tượng cho phép; để giữa các đại học và phân khoa riêng của mình với các đại học và phân khoa khác, dù không thuộc Giáo Hội, có sự hỗ trợ hợp tác. Nhờ đó, các khoa học được phát triển hơn qua những hoạt động chung được thể hiện bằng những khóa Hội thảo, những chương trình nghiên cứu được phối hợp và những phương tiện khác.". (Can.820)

"Nhà chức trách trong Giáo Hội có thẩm quyền phải lo liệu để trong các Đại học Công giáo có một phân khoa hay một học viện, hay ít ra một lớp Thần học dành cho sinh viên và giáo dân.

Trong mỗi Đại học Công giáo phải có những lớp thảo luận riêng về vấn đề Thần học có liên quan tới các bộ môn dạy trong các phân khoa.". (Can.811)

"Những người dạy các môn Thần học trong bất cứ một học viện cao đẳng nào, đều phải có ủy nhiệm thư của nhà chức trách có thẩm quyền.". (Can.812)

C.- MỤC VỤ CHO SINH VIÊN CÔNG GIÁO.

"Giám Mục giáo phận phải tận tâm lo lắng về mục vụ cho các sinh viên, kể cả bằng cách thiết lập giáo xứ đại học hay ít ra, chỉ định những linh mục tuyên Úy sinh viên. Ngoài ra, còn phải dự liệu để ngay trong các đại học, dù không Công giáo, cũng có những trung tâm Đại học Công giáo nhằm giúp đỡ những giới trẻ, nhất là về phạm vi thiêng liêng.". (Can.813)

100.- KIỂM DUYỆT SÁCH BÁO PHIM ẢNH

A.- NGUYÊN TẮC.

"Để bảo vệ sự nguyên tuyền của các chân lý Đức tin và của phong hóa, các vị Chủ chăn trong Giáo Hội có quyền lợi và kiểm soát để các sách báo hay việc xử dụng các phương tiện truyền thông xã Hội không phương hại đến Đức tin và phong hóa của các tín hữu. Do đó, các Chủ chăn có quyền đòi kiểm duyệt các sách báo do các tín hữu sẽ xuất bản có liên quan tới Đức tin và phong hóa. Cũng vậy, các ngài có quyền lên án các sách báo làm tổn hại đến Đức tin và phong hóa lành mạnh.

Bổn phận nói trên thuộc các Giám Mục, xét riêng rẽ hay Hội thành Công đồng địa phương hoặc Hội Đồng Giám Mục, đối với các tín hữu được trao phó cho các ngài chăm lo. Bổn phận và quyền lợi ấy thuộc về quyền bính tối cao của Giáo Hội đối với dân Chúa.". (Can.823)

"Nếu không được dự liệu cách khác, Bản Quyền sở tại cho phép hay chuẩn y những sách báo xuất bản theo các điều luật trong thiên này, là Bản Quyền sở tại riêng của tác giả hoặc Bản Quyền sở tại ở nơi xuất bản những sách báo ấy.

Những điều quy định về sách báo trong các điều luật ở thiên này, cũng phải được áp dụng cho tất cả các tài liệu nhằm phổ biến công cộng, trừ khi đã rõ cách nào khác." . (Can.824)

B.- SÁCH THÁNH KINH.

"Cần phải có sự phê chuẩn của Tòa Thánh hay của Hội Đồng Giám Mục mới được ấn hành các sách Thánh Kinh. Để ấn hành các bản dịch Thánh Kinh ra tiếng địa phương thì cần được sự phê chuẩn như trên, và đồng thời phải có những chú giải cần thiết.

Với phép của Hội Đồng Giám Mục, các tín hữu Công Giáo cũng có thể hợp tác và xuất bản các bản dịch Thánh Kinh, với những chú giải xứng hợp, chung với anh em ly khai." . (Can.825)

C.- SÁCH PHỤNG VỤ VÀ SÁCH GIÁO LÝ.

Việc điều hành phụng vụ tùy thuộc hoàn toàn vào quyền bính của Giáo Hội; trong thực tế thuộc quyền Tòa Thánh và, theo qui tắc luật định, thuộc quyền Giám Mục giáo phận. (xem c.838; số 108)

Muốn in lại các sách phụng vụ, hay một phần các sách phụng vụ, cũng như bản dịch ra tiếng địa phương, cần phải được Bản Quyền sở tại nơi xuất bản chứng nhận phù hợp với bản chính.

Muốn in lại sách kinh nguyện giáo dân, dùng chung hay riêng, phải có phép của Bản

Quyền sở tại." . (Can.826)

"Đừng kể những qui định ở điều 775 triệt 2 (*), muốn in các sách giáo lý, những tài liệu liên quan tới việc dạy giáo lý, kể cả những bản dịch của các sách và các tài liệu nói trên, cần phải có phép của Bản Quyền sở tại.

Nếu không được nhà chức trách có thẩm quyền phê chuẩn trước hay sau khi xuất bản, thì không được dùng làm tài liệu giáo huấn trong các trường tiểu, trung và đại học, các sách viết về Thánh Kinh, Thần học, Giáo luật, Lịch sử Giáo Hội và về Tôn giáo hay luân lý.

Nên đưa cho Bản Quyền địa phương xét những sách viết về những vấn đề nói trên, cho dù không được xếp vào các tài liệu giáo huấn, và cả các văn liệu có gì liên quan cách riêng tới tôn giáo và phong hóa.

Không được cho trình bày, bán hay phân phát các sách vở hay tài liệu nói về các vấn đề tôn giáo hay phong hóa trong các nhà thờ và nhà nguyện, nếu những ấn phẩm ấy không được nhà chức trách có thẩm quyền cho phép in hay sau đó đã phê chuẩn." . (Can.827)

(*) 775,2: Hội Đồng Giám Mục có thể phát hành sách Giáo lý cho toàn quốc, với sự chuẩn y của Tòa Thánh.

"Không được in lại những tài liệu về sắc lệnh và văn kiện do một giáo quyền ấn hành, nếu không được giáo quyền ấy cho phép trước, và phải giữ những điều kiện mà giáo quyền ấy quy định." . (Can.828)

"Việc phê chuẩn hay cho phép ấn hành một tác phẩm chỉ có giá trị đối với nguyên bản, chứ không đối với những bản phiên dịch hay những lần tái lại." . (Can.829)

"Để có thể ấn hành sách báo bán về các vấn đề tôn giáo và phong hóa, tu sĩ các Dòng tu còn phải có phép của Bề trên cao cấp, chiếu theo hiến pháp.". (Can.832)

D.- BÁO CHÍ, TRUYỀN THANH, TRUYỀN HÌNH.

"Trừ khi có lý do chính đáng và hợp lý, các tín hữu không được viết bài cho các nhật báo, tạp chí hay tập san thường công khai bài xích đạo Công Giáo và phong hóa. Riêng các giáo sĩ và tu sĩ chỉ được viết khi có phép của Bản Quyền sở tại.

Hội Đồng Giám Mục phải ra những quy luật cần thiết để các giáo sĩ và tu sĩ được phép tham dự vào các buổi phát thanh và truyền hình về những vấn đề liên hệ đến giáo lý Công giáo hay phong hóa." . (Can.831)

E.- PHƯƠNG THỨC KIỂM DUYỆT.

"Mỗi Bản Quyền sở tại có toàn quyền ủy thác việc kiểm duyệt sách báo cho người mà mình tín nhiệm. Tuy nhiên, Hội Đồng Giám Mục có thể thiết lập một danh sách các kiểm duyệt viên, nổi tiếng về học thức, đạo lý chân chính và khôn ngoan, đặt dưới sự điều động của các giáo phủ giáo phận; hoặc thiết lập một ủy ban kiểm duyệt để các Bản Quyền sở tại có thể thỉnh ý.

Trong khi thi hành phận vụ, kiểm duyệt viên phải bỏ qua mọi thiện cảm cá nhân để nhằm đến đạo lý của Giáo Hội về Đức tin và phong hóa theo như quyền giáo huấn của Giáo Hội đã trình bày.

Kiểm duyệt viên phải bày tỏ ý kiến bằng giấy tờ. Nếu là ý kiến thuận thì Bản Quyền sẽ theo sự phán đoán khôn ngoan cho phép ấn hành, trong đó ghi rõ danh tánh Bản Quyền, ngày tháng và nơi cho phép; nếu không cho phép, thì Bản Quyền phải thông tri cho tác giả biết lý do từ chối." . (Can.830)