Cẩm nang Giáo Luật Thực Dụng : Mục Lục

TẬP HAI: NHIỆM VỤ CAI QUẢN CỦA GIÁO Hội

Phần I : Cơ cấu của Giáo Triều Rôma

33. Giáo Hội Latin

Giáo Hội hoàn vũ bao gồm các Giáo Hội địa phương (các địa phận) trong tinh thần hiệp nhất với Giáo Hội Rôma. Mỗi Giáo Hội địa phương đứng đầu do một Giám Mục (trừ một vài trường hợp đặc biệt). Giáo Hội hoàn vũ đứng đầu do Đức Giám Mục Giáo phận Rôma (Đức Giáo Hoàng).

Giáo Hội hoàn vũ được chia làm hai nhánh, phân biệt căn cứ trên sự khác biệt khi cử hành các nghi lễ, trong cơ cấu tổ chức cũng như điều hành; hai nhánh này là:

1. Giáo Hội Công Giáo Latin: Đứng đầu Giáo Hội Công Giáo Latin là Giám Mục giáo phận Rôma; Ngài còn được gọi là Thượng Phụ Giáo Chủ Tây phương.

2. Giáo Hội Công Giáo Đông Phương: Đứng đầu toàn thể các Giáo Hội Công Giáo Đông Phương cũng là Giám Mục Giáo phận Rôma; Giáo Hội Công Giáo Đông Phương lại chia làm nhiều chi nhánh; đứng đầu mỗi chi nhánh là một Thượng Phụ Giáo Chủ hay một Tổng Giám Mục hay một Giáo Chủ Giáo Khu.

Hiện nay trong Giáo Hội Công Giáo hoàn vũ có 17 Giáo Hội theo các nghi lễ Đông Phương:

A.- Bắt nguồn từ Alexandra : (1) Nghi lễ Coptic và (2) Nghi lễ Ethiopic.

B.- Bắt nguồn từ Antiokia : (3) Nghi lễ Malaka ; (4) Nghi lễ Maronite và (5) Nghi lễ Syrian .

C.- Bắt nguồn từ Constantinople : ((6) Nghi lễ Bulgaria ; (7) Nghi lễ Georgia ; (8) Nghi lễ Hy Lạp ; (9) Nghi lễ Melkite ; (10) Nghi lễ Ý-Albania ; (11) Nghi lễ Rumenia; (12) Nghi lễ Serbia ; (13) Nghi lễ Russia và (14) Nghi lễ Ukrainia còn gọi là Nghi lễ Ruthenia .

D.- Bắt nguồn từ Chaldia : (15) Nghi lễ Chaldia và (16) Nghi lễ Malabar.

E.- Không xác định được nguồn gốc: (17) Nghi lễ Armenia.

Bộ Giáo luật 1983 này (Codex Iuris Canonici) chỉ áp dụng cho Giáo Hội Công giáo Latin. Các Giáo Hội Công Giáo Đông phương khác, dù có những khác biệt về các chiều hướng thần học và cơ cấu tổ chức, họ cùng có chung một Bộ Giáo luật khác (ban hành 23/10/ 1990) .

34. Đức Giáo Hoàng

"Giám Mục của Giáo Hội Rôma, nơi Ngài được duy trì nhiệm vụ mà Thiên Chúa đã trao cách đặc biệt cho Phêrô, người đứng đầu các Tông đồ, và phải được chuyển tiếp cho các người kế vị Ngài, là thủ lãnh của Giám Mục đoàn, Đại Diện Đức Kitô và Chủ Chăn của toàn thể Giáo Hội trên trần gian. Vì thế, do uy lực của nhiệm vụ, Ngài có quyền thông thường, tối cao, sung mãn, trực tiếp và phổ quát trong Giáo Hội và Ngài luôn luôn có tự do hành sử quyền ấy.". (Can.331)

"Đức Thánh Cha nhận lãnh quyền sung mãn và tối cao trong Giáo Hội do sự bầu cử hợp lệ mà Ngài đã chấp nhận cùng với việc tấn phong Giám Mục. Vì thế, ai được đắc cử vào chức Giáo Hoàng mà đã có chức Giám Mục, thì lãnh quyền nói trên ngay chính lúc chấp nhận. Còn nếu người đắc cử không có chức Giám Mục, thì lập tức phải được truyền chức Giám Mục.

Nếu xảy ra trường hợp Đức Thánh Cha từ chức, thì để được hữu hiệu, sự từ chức phải được tự do và phải được bày tỏ cách hợp thức nhưng không cần được ai chấp nhận.". (Can.332)

"Đức Thánh Cha, do uy lực của nhiệm vụ, có quyền hành không những trên toàn thể Giáo Hội, mà còn có quyền tối thượng trên tất cả các Giáo Hội địa phương và các hợp đoàn Giáo Hội địa phương. Quyền tối thượng ấy tăng cường và bảo vệ quyền riêng biệt, thông thường và trực tiếp mà các Giám Mục nắm giữ trong các Giáo Hội địa phương (các địa phận) được trao phó cho các Ngài coi sóc.

Trong khi thi hành nhiệm vụ Chủ Chăn tối cao của Giáo Hội, Đức Thánh Cha luôn luôn thông hiệp với các Giám Mục khác và kể cả với toàn thể Giáo Hội. Tuy nhiên, việc quyết định phương cách, hoặc đơn phương hoặc tập đoàn, để thi hành nhiệm vụ, tùy theo nhu cầu của Giáo Hội, là quyền của Ngài.

Không thể kháng cáo hoặc thượng tố chống lại một án văn hay nghị định của Đức Thánh Cha.". (Can.333)

"Trong khi thi hành nhiệm vụ, Đức Thánh Cha được hỗ trợ bởi các Giám Mục; các vị có thể cộng tác với Đức Thánh Cha bằng nhiều phương cách khác nhau, một trong những phương cách đó là Thượng Hội Nghị Giám Mục. Ngoài ra, Ngài còn được sự giúp đỡ của các Hồng Y, các nhân vật khác và các định chế khác nhau, theo nhu cầu của mọi thời đại. Tất cả các nhân vật và các định chế ấy lo chu toàn trách vụ đã giao phó, nhằm thiện ích của tất cả các Giáo Hội nhân danh và với quyền hành của Giáo Hoàng, theo những qui tắc luật định.". (Can.334)

35. Hồng Y đoàn

"Các Hồng Y lập thành một tập đoàn riêng biệt, với thẩm quyền bầu cử Đức Thánh Cha chiếu theo qui luật riêng; ngoài ra, các Hồng Y còn giúp Đức Thánh Cha, hoặc cách tập đoàn mỗi khi các ngài được triệu tập để cùng xét những vấn đề hệ trọng, hoặc là với tính cách cá nhân tức là nhờ các nhiệm vụ khác nhau mà các Ngài đang đảm nhiệm để giúp Đức Thánh Cha trong việc quản trị thường nhật Giáo Hội phổ quát.". (Can.349)

"Hồng Y đoàn chia làm ba đẳng: đẳng Giám Mục, gồm các Hồng Y được Đức Thánh Cha chỉ định một tước hiệu của một giáo phận ngoại ô thành Roma, cũng như các Thượng Phụ Đông Phương được nhập vào Hồng Y đoàn; đẳng Linh mục và đẳng Phó tế.

Mỗi Hồng Y thuộc đẳng Linh mục và đẳng Phó tế được Đức Thánh Cha chỉ định cho một thánh đường tước Linh mục hay Phó tế trong thành phố Rôma.

Thượng Phụ Đông Phương được nhập Hồng Y đoàn vẫn giữ nguyên tước hiệu của Tòa Thượng Phụ.

Hồng Y niên trưởng giữ tước hiệu Giáo phận Ostia , đồng thời vẫn giữ nguyên tước hiệu của một giáo phận khác đã có trước.

Tuy vẫn giữ nguyên thứ tự đẳng cấp và thứ tự theo ngày tiến cử, do sự thỉnh nguyện trình bày trong Mật Hội và được Đức Thánh Cha phê chuẩn, các Hồng Y đẳng Linh mục có thể được chuyển qua một thánh đường tước Linh mục khác; Hồng Y đẳng Phó tế cũng có thể chuyển qua một thánh đường tước Phó tế khác và nếu đã ở trọn mười năm trong đẳng Phó tế, thì có thể được chuyển qua đẳng Linh mục.

Một Hồng Y đẳng Phó tế được chuyển qua đẳng Linh mục, sẽ giữ thứ tự ưu tiên trên tất cả các Hồng Y đẳng Linh mục nào gia nhập Hồng Y Đoàn sau Ngài.". (Can.350)

Có hai thành phần Hồng Y Giám Mục:

- Thành phần thứ nhất được chỉ định tước hiệu của một trong 7 Giáo phận ngoại thành Rôma: Giáo phận Albano ; Giáo phận Ostia (Hồng Y niên trưởng); Giáo phận Porto và Santa Rufina ; Giáo phận Palestrina ; Giáo phận Sabina và Mentana; Giáo phận Frascati và Giáo phận Velletri.

- Thành phần thứ hai gồm các Thượng Phụ Giáo Chủ Đông Phương được chỉ định tước vị Hồng Y và gia nhập Hồng Y đoàn.

"Để tiến cử làm Hồng Y, Đức Thánh Cha sẽ tự do chọn lựa những người thuộc nam giới, ít ra có chức Linh mục, trổi vượt về đạo lý, tác phong, đạo đức và khôn ngoan trong cách xử sự công việc; tuy nhiên, những ai chưa là Giám Mục, cần được thụ phong Giám Mục.

Các Hồng Y được tấn phong do một nghị định của Đức Thánh Cha được công bố trước Hồng Y Đoàn; kể từ lúc công bố, các ngài buộc giữ các nghĩa vụ và được hưởng mọi quyền lợi do luật đã ấn định.

Tuy nhiên, ai được tiến cử làm Hồng Y, được Đức Thánh Cha loan báo, nhưng không tiết lộ danh tánh (in pectore) , thì trong thời gian này, vị đó không bị ràng buộc bởi nghĩa vụ nào và không được hưởng quyền lợi riêng nào của các Hồng Y. Sau khi danh tánh được Đức Thánh Cha công bố, vị đó có mọi nghĩa vụ và được hưởng mọi quyền lợi, nhưng đối với thứ tự ưu tiên, sẽ tính từ ngày được tiến cử.". (Can.351)

Trong trường hợp một Hồng Y được tiến cử nhưng không tiết lộ danh tánh (trường hợp gặp khó khăn liên hệ đến các hoàn cảnh chính trị tại một số địa phương chẳng hạn); Nếu khi Đức Giáo Hoàng băng hà mà danh tánh của vị đó vẫn chưa được tiết lộ thì sự tiến cử sẽ chấm dứt.

"Hồng Y niên trưởng đứng đầu Hồng Y Đoàn, và khi bị ngăn trở, sẽ được thay thế bởi Hồng Y phó niên trưởng. Hồng Y niên trưởng hoặc Hồng Y phó niên trưởng không có quyền hành cai quản nào trên các Hồng Y khác, nhưng đều được coi là người đứng đầu trong số những người bình quyền (primus inter pares).

Khi chức vụ niên trưởng khuyết vị, thì tất cả và chỉ duy các Hồng Y với đẳng Giám Mục, dưới sự chủ tọa của Hồng Y phó niên trửơng, nếu có mặt, hoặc của người cao niên hơn trong số các Hồng Y, chọn một vị trong đẳng của mình làm niên trưởng Hồng Y Đoàn; các ngài thông báo danh tánh vị đó lên Đức Thánh Cha, để Ngài phê chuẩn người đắc cử.

Phó niên trưởng cũng được bầu theo thể thức nói trên, dưới sự chủ tọa của niên trưởng; cũng chính Đức Thánh Cha sẽ phê chuẩn việc bầu cử phó niên trưởng.

Hồng Y niên trưởng và phó niên trưởng, nếu chưa có cơ sở trong thành phố Roma, thì các ngài sẽ thủ đắc cơ sở tại đó.". (Can.352)

"Các Hồng Y, với tính cách tập đoàn, giúp đỡ vị Chủ chăn tối cao của Giáo Hội, nhất là trong Mật Hội, trong đó các Hồng Y tụ họp theo lệnh của Đức Thánh Cha và dưới sự chủ tọa của Ngài. Mật Hội có thể nhóm phiên họp thông thường hoặc bất thường. Trong Mật Hội thông thường, ít là tất cả các Hồng Y đang có mặt tại Roma được triệu tập để tham khảo về một số công việc hệ trọng nhưng thường xảy ra, hoặc để thực hiện những hành động có tính cách trang trọng.

Trong Mật Hội bất thường, họp mỗi khi nhu cầu đặc biệt của Giáo Hội hoặc tầm quan trọng của vấn đề đòi hỏi, thì tất cả các Hồng Y sẽ được triệu tập. Chỉ có Mật Hội thông thường, trong đó cử hành vài thể thức trang trọng, mới có thể trở thành công khai, nghĩa là ngoài các Hồng Y còn có sự tham dự của các Giám Chức, các đại diện ngoại giao của chính quyền và một số những người khác được mời tới.". (Can.353)

"Các Hồng Y đứng đầu các Bộ và các cơ quan thường trực của Giáo triều Roma và trong thành Vatican, được yêu cầu từ chức khi đã 75 tuổi. Việc từ chức sẽ đệ lên Đức Thánh Cha và Ngài sẽ dự liệu sau khi cân nhắc tất cả mọi hoàn cảnh.". (Can.354)

"Hồng Y niên trưởng có thẩm quyền truyền chức Giám Mục cho người được bầu làm Giáo Hoàng, nếu người đắc cử chưa lãnh chức Giám Mục. Trong trường hợp vị niên trưởng bị ngăn trở thì quyền ấy thuộc về Hồng Y phó niên trưởng, và nếu vị này cũng bị ngăn trở thì thuộc về Hồng Y cao niên nhất thuộc Đẳng Giám Mục.

Hồng Y trưởng đẳng phó tế công bố danh tánh vị đắc cử Giáo Hoàng; ngoài ra, ngài thay mặt Đức Thánh Cha để trao dây "Pallium" cho các Tổng Giám Mục hoặc cho các đại diện của các vị ấy.". (Can 355)

"Các Hồng Y có nghĩa vụ cộng tác đắc lực với Đức Thánh Cha. Vì thế, các Hồng Y đảm trách bất cứ chức vụ nào trong Giáo Triều, nếu không phải là Giám Mục giáo phận, thì buộc phải cư trú tại Roma. Các Hồng Y coi sóc một giáo phận nào như Giám Mục giáo phận, thì phải về Roma mỗi khi được Đức Thánh Cha triệu tập.". (Can.356)

"Các Hồng Y đã được chỉ định tước hiệu một thánh đường trong thành hoặc một thánh đường ngoài thành, thì sau khi đã nhận tòa, nên cổ võ thiện ích cho những giáo phận và các thánh đường đó bằng sự tư vấn và bảo trợ, nhưng không có quyền quản trị nào trên các nơi đó cả, và không được can thiệp bằng bất cứ cách nào vào các vấn đề liên quan đến việc quản lý tài sản, kỷ luật và dịch vụ của các thánh đường.

Xét về những gì liên quan đến bản thân, các Hồng Y cư trú ngoài thành Roma và ngoài giáo phận riêng được miễn trừ khỏi quyền quản trị của Giám Mục giáo phận mà các ngài đang cư trú.". (Can.357)

"Hồng Y được Đức Thánh Cha ủy thác chức vụ thay mặt Ngài trong các dịp lễ trọng thể hoặc đại Hội, với tư cách là đặc sứ "a latere" , cũng như Hồng Y được Đức Thánh Cha giao phó thi hành một chức vụ mục vụ nhất định như là phái viên đặc biệt của Ngài, thì chỉ có thẩm quyền trong giới hạn mà Đức Thánh Cha đã ủy thác.". (Can.358)

36. Giám Mục đoàn

"Cũng như do Thiên Chúa đã thiết định, Thánh Phêrô và các Tông Đồ khác đã tạo thành một tập đoàn, thì Đức Thánh Cha, kế vị Phêrô và các Giám Mục, kế vị các Tông Đồ cũng liên kết lại với nhau cách tương tự như vậy.". (Can.330).

"Giám Mục đoàn gồm bởi Đức Thánh Cha làm thủ lãnh và các thành phần là các Giám Mục đã được cung hiến bằng Bí tích và duy trì sự hiệp thông theo phẩm trật với thủ lãnh và với tất cả các phần tử của tập đoàn. Trong Giám Mục đoàn, đoàn thể các Tông đồ được bền bỉ mãi mãi. Tập đoàn Giám Mục hợp nhất với thủ lãnh, và không bao giờ được thiếu thủ lãnh, cũng là chủ thể của quyền bính tối cao và sung mãn trong toàn thể Giáo Hội.". (Can.336).

"Giám Mục đoàn hành sử cách long trọng quyền hành trong toàn thể Giáo Hội ở Công Đồng hoàn vũ.

Quyền ấy cũng được hành sử qua một hành động chung của các Giám Mục tản mát khắp thế giới; hành động đó, hoặc do Đức Thánh Cha thức đẩy, hoặc được Ngài tự do chấp thuận, nhờ đó trở nên một hành động thật sự là tập đoàn.

Tùy theo nhu cầu của Giáo Hội, Đức Thánh Cha có quyền lựa chọn và cổ võ các cách thức, nhờ đó tập đoàn Giám Mục có thể thi hành nhiệm vụ của mình với tính cách tập đoàn đối với toàn thể Giáo Hội.". (Can.337).

37. Công Đồng Chung

"Duy một mình Đức Thánh Cha có quyền triệu tập Công Đồng hoàn vũ, đích thân hoặc nhờ người khác chủ tọa, di chuyển, đình hoãn, giải tán Công Đồng và phê chuẩn các sắc luật của công Đồng hoàn vũ.

Đức Thánh Cha có thẩm quyền ấn định những vấn đề sẽ bàn luận trong Công Đồng và thiết lập điều lệ phải giữ trong Công Đồng; các Nghị phụ trong Công Đồng có thể thêm nhiều vấn đề khác vào các vấn đề đã do Đức Thánh Cha đề xướng, nhưng phải được chính Đức Thánh Cha phê chuẩn.". (Can .338)

"Tất cả và chỉ có các Giám Mục thành viên của Giám Mục đoàn mới có quyền lợi và nghĩa vụ tham dự Công Đồng hoàn vũ với quyền biểu quyết.

Ngoài ra, những người khác không có chức Giám Mục, có thể được mời đến tham dự Công Đồng Chung do quyền bính tối cao trong Giáo Hội, và chính quyền bính ấy sẽ chỉ định vai trò của họ trong Công Đồng.". (Can.339)

"Mọi quyết định của Công Đồng Chung chỉ có hiệu lực bó buộc khi đã được Đức Thánh Cha cùng với các Nghị phụ Công Đồng phê chuẩn, và sau đó được Đức Thánh Cha công bố nhận và ra lệnh ban hành.

Cũng cần phải có sự công nhận và ban hành như trên để có hiệu lực bó buộc các quyết nghị do Giám Mục đoàn đề ra, do một hành động thật sự tập đoàn theo cách thức nào khác do Đức Thánh Cha thức đẩy hay được Ngài tự do chấp nhận.". (Can.341)

38. Thượng Hội Đồng Giám Mục

"Thượng Hội Nghị Giám Mục là một đại Hội gồm các Giám Mục được tuyển chọn từ nhiều miền khác nhau trên thế giới, tụ họp lại vào những thời kỳ được ấn định, để cổ võ sự hiệp nhất chặt chẽ giữa Đức Thánh Cha với các Giám Mục, và để giúp ý kiến cho Đức Thánh Cha trong việc bảo vệ, tăng tiến Đức Tin và phong hóa, và trong việc duy trì và củng cố kỷ luật Giáo Hội; ngoài ra, còn để nghiên cứu các vấn đề liên quan tới hoạt động của Giáo Hội trong thế giới.". (Can 342)

"Thượng Hội Nghị Giám Mục có thẩm quyền bàn thảo tất cả các vấn đề đã đề ra và bày tỏ ý kiến của mình, nhưng không có thẩm quyền để biểu quyết hay ban hành nghị quyết về các vấn đề đó; trừ những trường hợp nhất định, khi Đức Thánh Cha cho Thượng Hội nghị được quyền biểu quyết; lúc ấy, Đức Thánh Cha có quyền phê chuẩn các quyết nghị của Thượng Hội Nghị.". (Can.343)

"Thượng Hội Nghị Giám Mục phục tùng trực tiếp quyền bính của Đức Thánh Cha. Thẩm quyền của Ngài là:

1. Triệu tập Thượng Hội Nghị mỗi khi thấy thuận lợi, và chỉ định nơi hội họp;

2. Phê chuẩn việc bầu cử những thành viên nào mà theo qui luật riêng cần được bầu và chỉ định cùng bổ nhiệm các thành viên khác;

3. Ấn định đề tài của những vấn đề sẽ thảo luận, vào thời gian xứng hợp, trước khi Thượng Hội Nghị khai họp, theo qui luật riêng;

4. Hoạch định chương trình nghị sự;

5. Đích thân hay nhờ những người khác chủ tọa Thượng Hội Nghị;

6. Bế mạc, di chuyển, đình chỉ và giải tán Thượng Hội Nghị.". (Can.344)

"Thượng Hội Nghị Giám Mục có thể nhóm họp hoặc là trong Đại Hội Chung, thông thường hay bất thường, trong đó bàn thảo về những công việc liên hệ trực tiếp tới lợi ích của toàn thể Giáo Hội; hoặc là trong Đại Hội đặc biệt, trong đó bàn thảo những công việc liên hệ trực tiếp tới một hoặc nhiều miền nhất định.". (Can.345)

"Khi nhóm họp Đại Hội chung thông thường, Thượng Hội Nghị Giám Mục gồm đại đa số phần tử là các Giám Mục đã được các Hội Đồng Giám Mục chọn cho từng Đại hội, chiếu theo thể thức được ấn định do luật riêng của Thượng Hội Nghị; một số khác được chính luật chỉ định; một số nữa được Đức Thánh Cha trực tiếp bổ nhiệm; thêm vào đó là vài phần tử khác thuộc Dòng Tu Giáo Sĩ được lựa chọn theo qui tắc của luật riêng.

Thành phần tham dự Đại Hội Chung thông thường từ các Hội Đồng Giám Mục được ấn định như sau:

- Nếu một Hội Đồng Giám Mục gồm có dưới 25 Giám Mục thì một đại biểu sẽ được cử đi tham dự;

- Nếu một Hội Đồng Giám Mục gồm có trong khoảng từ 26 đến 50 Giám Mục thì hai đại biểu được cử đi tham dự;

- Nếu một Hội Đồng Giám Mục gồm có trong khoảng từ 51 đến 100 Giám Mục thì ba vị được cử đi tham dự.

- Nếu một Hội Đồng Giám Mục gồm có trên 100 Giám Mục thì bốn vị được cử đi tham dự.

Khi nhóm họp Đại Hội Chung bất thường để bàn thảo về những vấn đề đòi hỏi một giải pháp mau lẹ, Thượng Hội Nghị Giám Mục gồm đa số các phần tử là các Giám Mục được chỉ định do luật riêng của Thượng Hội Nghị chiếu theo chức vụ đang đảm nhiệm; một số khác do Đức Thánh Cha trực tiếp bổ nhiệm; thêm vào đó là vài phần tử thuộc Dòng Tu Giáo Sĩ được lựa chọn đứng theo qui tắc của luật riêng.

Khi nhóm họp Đại hội đặc biệt, Thượng Hội Nghị gồm các phần tử được lựa chọn từ những miền mà vì đó mà Thượng Hội Nghị được triệu tập, chiếu theo qui tắc của luật riêng điều hành Thượng Hội Nghị.". (Can 347)

"Thượng Hội Nghị Giám Mục có một văn phòng thường trực dưới sự điều khiển của một Tổng thư ký được Đức Thánh Cha bổ nhiệm, để giúp đỡ Tổng thư ký, có một hội đồng văn phòng gồm bởi các Giám Mục, trong số đó, một vài vị được chính Thượng Hội Nghị lựa chọn theo qui luật riêng, một số khác được Đức Thánh Cha bổ nhiệm; chức vụ của tất cả những người này chấm dứt khi bắt đầu nhóm Đại Hội mới.

Ngoài ra, vào mỗi Đại Hội của Thượng Hội Nghị Giám Mục sẽ bổ nhiệm một hay nhiều thư ký đặc biệt, do Đức Thánh Cha chỉ định; những người này chỉ ở lại chức vụ đã giao phó cho tới khi Đại Hội của Thượng Hội Nghị ết thức.". (Can.348)

39. Giáo Triều tại Rôma

"Giáo Triều Rôma, nhờ đó Đức Thánh Cha thường giải quyết mọi việc của Giáo Hội phổ quát, thi hành nhiệm vụ nhân danh và với quyền hành của chính Ngài để nhằm thiện ích và phục vụ các Giáo Hội. Giáo Triều Rôma gồm Phủ Quốc Vụ Khanh, Hội Đồng Ngoại vụ của Giáo Hội, các Bộ, Tòa án và các cơ quan khác, đã được luật riêng xác định về sự thành lập và thẩm quyền.". (Can.360)

A.- Phủ Quốc Vụ Khanh (Roman Curia) :

-. Điều hành nội bộ của Giáo Hội: Được hướng dẫn và phối hợp do Tổng Bộ Trưởng Giáo Hội hay Văn Phòng Thư Ký Tòa Thánh. Văn phòng Thư Ký Tòa Thánh còn giúp Đức Thánh Cha trong những liên hệ với các Giáo Hội địa phương và các Văn phòng khác trong tổ chức nội bộ của Giáo Triều Rôma.

Tổng Bộ trưởng Giáo Hội là một Hồng Y, có một Phụ tá và một Văn Phòng Thường Trực bao gồm các viên chức ngoại giao của Tòa Thánh, chuyên môn trong cả hai lãnh vực Giáo Hội và dân sự. Văn Phòng Thường Trực đặt trụ sở ngay trong điện Vatican bên cạnh Đức Thánh Cha.

-. Điều hành những vấn đề ngoại vụ của Giáo Hội: Cũng do Tổng Bộ trưởng Giáo Hội đứng đầu, nhưng được một Hội Đồng Công vụ, gồm các Hồng Y khác chia sẻ trách nhiệm, Hội đồng Công vụ này trách nhiệm điều hành các đại diện, đại biểu, đại sứ của Tòa Thánh khắp nơi trên thế giới. Hai Ủy ban Tòa Thánh đặc trách các việc Xã Hội, đồng thời với một Văn phòng chịu trách nhiệm về việc ấn hành các sách báo cũng như Công Báo Tòa Thánh (Acta Apostolicae Sedis).

B.- Các Thánh Bộ: (Từ tháng 10/92 từ ngữ Thánh Bộ được thay đổi, chỉ còn gọi là Bộ mà thôi)

1. Thánh Bộ Phụ trách về các Giám Mục;

2. Thánh Bộ Phụ trách về Giáo Dục Công Giáo;

3. Thánh Bộ Phụ trách về các Giáo sĩ;

4. Thánh Bộ Phụ trách về Giáo lý Đức Tin;

5. Thánh Bộ Phụ trách các Giáo Hội Đông Phương;

6. Thánh Bộ Phúc Âm hóa các Dân tộc (Thánh Bộ Truyền giáo);

7. Thánh Bộ Phụ trách các Hội Dòng và Tu Hội;

8. Thánh Bộ Phụ trách về các Bí tích và Phụng vụ;

9. Thánh Bộ Phụ trách việc Phong Thánh.

C.- Ba Văn Phòng thư ký:

1. Văn Phòng Cổ võ sự hiệp nhất Kitô Giáo;

2. Văn phòng Phụ trách những người ngoại giáo;

3. Văn phòng Phụ trách những người vô thần.

D.- Ba cấp Tòa Án tại Giáo triều Rôma:

1. Tòa Hòa Giải (Sacra Poenitentiaria) .

2. Tối Cao Pháp viện (Supremum signaturae apostoliae tribunal).

3. Tòa Thượng thẩm Rôma (Rota Romana).

40. Tòa Thánh

"Trong Bộ luật này, tiếng Tông Tòa hoặc Tòa Thánh không những được hiểu là Đức Thánh Cha, mà cả Phủ Quốc Vụ Khanh, Hội Đồng Ngoại vụ của Giáo Hội và những cơ quan khác của Giáo Triều Rôma nữa, trừ khi đã rõ cách nào khác theo bản chất hay do văn mạch.". (Can.361)

41. Các Đại Diện Đức Giáo Hoàng

Các phái viên của Đức Thánh Cha.

"Đức Thánh Cha có quyền bẩm sinh và độc lập để bổ nhiệm các phái viên và gửi họ tới các Giáo Hội địa phương ở tại các nước hay các miền khác nhau, hoặc đồng thời tới các quốc gia và các chính phủ. Đức Thánh Cha cũng có quyền thuyên chuyển và triệu hồi họ, tuy phải tôn trọng qui luật của quốc tế công pháp liên quan tới việc ủy phái và triệu hồi các Phái Viên đã được thiết lập bên cạnh các chính phủ.". (Can.362)

"Các Phái Viên của Đức Thánh Cha lãnh nhiệm vụ làm đại diện cho chính Ngài cách thường trực tại các Giáo Hội địa phương hoặc tại các quốc gia và chính phủ mà họ đã được cử tới.

Tất cả những ai được cử vào Phái Bộ Tòa Thánh như là các đại diện hay là quan sát viên ở các tổ chức quốc tế hoặc bên cạnh các Hội nghị hay phiên nhóm, cũng có tư cách thay mặt Tòa Thánh.". (Can.363)

"Nhiệm vụ chính yếu của Phái Viên Tòa Thánh là lo liệu để cho mối giây hợp nhất giữa Tòa Thánh với các Giáo Hội địa phương mỗi ngày được thêm bền chặt và đắc lực hơn. Vì thế, công tác của các Phái Viên của Đức Thánh Cha trong khu vực lãnh thổ của mình là:

(1) Thông tri cho Tòa Thánh về tình hình của các Giáo Hội địa phương và về tất cả những gì liên hệ tới chính đời sống của Giáo Hội và thiện ích của các linh hồn;

(2) Giúp đỡ các Giám Mục bằng hành động, hay lời bàn, tuy phải tôn trọng việc hành sử hợp lệ quyền bính của các Ngài;

(3) Duy trì sự liên lạc thường xuyên với Hội Đồng Giám Mục bằng hết mọi hình thức cộng tác;

(4) Đối với việc bổ nhiệm Giám Mục: chuyển hoặc đề nghị danh tánh của các ứng viên cho Tòa Thánh, cũng như tiến hành thủ tục thu lượm tin tức về những người được tiến cử, theo như qui tắc Tòa Thánh đã đề ra;

(5) Hết sức cổ động những dự án liên can tới hòa bình, phát triển và sự hợp tác giữa các dân tộc;

(6) Cộng tác với các Giám Mục, để phát động những liên lạc giữa Giáo Hội Công Giáo với các Giáo Hội và giáo đoàn khác, kể cả với các tôn giáo ngoài Kitô giáo;

(7) Cùng với các Giám Mục, bênh vực tất cả những gì liên quan tới sứ mệnh của Giáo Hội và của Tòa Thánh trước mặt chính phủ;

(8) Ngoài ra, thi hành mọi năng ân và chu toàn những ủy nhiệm mà Tòa Thánh đã giao phó.". (Can.364)

"Ngoài ra, Phái Viên của Đức Thánh Cha kiêm nhiệm việc đại diện Ngài bên cạnh các quốc gia theo các qui tắc của luật quốc tế, cũng có nhiệm vụ:

(1) Cổ võ và duy trì mọi liên lạc giữa Tòa Thánh với chính quyền;

(2) Dàn xếp mọi vấn đề liên hệ tương quan giữa Giáo Hội với quốc gia; và đặc biệt là lo việc ký kết những thỏa ước hay các qui ước tương tự, cùng trông coi việc thi hành chúng.

Khi giải quyết những vấn đề nói trên, tùy theo hoàn cảnh đòi hỏi, Phái Viên của Đức Thánh Cha nên tham khảo ý kiến và lời bàn của các Giám Mục trong khu vực và thông báo cho các Ngài biết về diễn tiến của tình hình.". (Can.365)

"Xét về tính cách đặc biệt của nhiệm vụ Phái Viên:

(1) Trụ sở của Phái Viên Tòa Thánh được miễn trừ khỏi quyền quản trị của Bản Quyền sở tại, ngoại trừ việc cử hành hôn phối;

(2) Sau khi thông báo cho các Bản Quyền Sở Tại mỗi khi có thể được, Phái Viên của Tòa Thánh có quyền cử hành mọi nghi lễ phụng vụ, kể cả nghi lễ giáo chủ, trong tất cả các thánh đường thuộc lãnh thổ được đặc phái.". (Can.366)

"Nhiệm vụ Phái Viên Tòa Thánh không chấm dứt khi Tông Tòa trống tòa, ngoại trừ khi nào ủy nhiệm thư đã ấn định cách khác. Nhiệm vụ chấm dứt khi mãn hạn ủy nhiệm, hoặc do sự triệu hồi được cáo tri cho đương sự, hoặc do sự từ chức đã được Đức Thánh Cha chấp nhận.". (Can.367)

42. Trống tòa

"Trong lúc Tòa Thánh trống tòa, Hồng Y Đoàn chỉ được hưởng quyền hành trong Giáo Hội, theo như luật riêng đã chỉ định.". (Can.359).

A.- Trường hợp Công Đồng Chung:

"Nếu xảy ra trường hợp Tòa Thánh trống tòa trong thời gian họp Công Đồng thì chiếu theo luật, Công Đồng bị gián đoạn cho tới khi Tân Giáo Hoàng truyền lệnh tiếp tục hoặc giải tán.". (Can.340).

B.- Trường hợp Thượng Hội Nghị Giám Mục:

Nếu Tòa Thánh trống tòa sau khi đã triệu tập Thượng Hội Nghị hay đang khi họp, thì chiếu theo luật, Đại Hội của Thượng Hội Nghị bị đình hoãn; cũng vậy, các chức vụ đã giao phó cho các phần tử trong Thượng Hội Nghị cũng bị đình chỉ, cho đến khi Tân Giáo Hoàng quyết định hoặc giải tán hoặc tiếp tục Đại Hội. (xem c.347,2)

C.- Việc quản trị Giáo Hội:

"Trong khi Tòa Thánh trống tòa hoặc bị hoàn toàn cản trở, thì không được thay đổi gì trong sự quản trị Giáo Hội phổ quát; nhưng phải tuân hành những luật lệ đặc biệt đã dự liệu cho những hoàn cảnh ấy.". (Can.335)